Συνταγή: Κουλούρι γάμου, το «κεντητό» γαμήλιο ψωμί

Κάθε στολίδι έχει τη σημασία του. Πέρα από συμβολικό, όμως, είναι κι ένα νόστιμο, αρωματικό γιορτινό ψωμί που μπορούμε να φτιάξουμε με οποιαδήποτε αφορμή.

1: προετοιμασία
1: μαγείρεμα
Σύνολο: 2:

Απ’ άκρη σ’ άκρη στην Αττική, τα γιορτινά ή τα τελετουργικά στολίζονται περίτεχνα με σχέδια από ζυμάρι. Είναι τα περίφημα κεντητά αρβανίτικα ψωμιά και είναι πανέμορφα. Ανάλογα με την περίσταση, η συνταγή του ίδιου του ψωμιού διαφέρει. Το ψωμί-πρωταγωνιστής όμως είναι το κεντητό ψωμί (ή κουλούρι) του γάμου, με τα συμβολικά του σχέδια.Γιορτές, γάμοι, βαφτίσια και άλλες ιδιαίτερες αφορμές του έτους απαιτούν το ανάλογο στόλισμα του ψωμιού. Αυτό το «κέντημα» πάνω στην επιφάνεια του καρβελιού γίνεται με «λειψό» ζυμάρι, δηλαδή μόνο από αλεύρι, νερό και αλάτι, ώστε το στολίδι να μη φουσκώσει και να παραμείνει ακέραιο. Όπου κι αν πήγαμε στην Αττική, από πουθενά δεν έλειπαν τα κεντητά ψωμιά. Είδαμε ζυμαρένια λουλούδια, , πιτσουνάκια για το γαμήλιο ψωμί, γεωργικά εργαλεία, πρόβατα, , ό,τι μπορεί να βάλει ο νους.«Τα “κεντήματα” πάνω στο αττικό ψωμί έχουν φυσικά τον συμβολισμό τους», εξηγεί η Μηλέα Παππά, η ιδρύτρια και διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Μουσείου Άρτου στον Βαρνάβα, που ετοίμασε τη συνταγή για το κεντητό γαμήλιο ψωμί και το «κέντησε» μαζί με την καλή της φίλη και καλλιτέχνιδα Νάσια Μπρισίμη. «Το σταφύλι συμβολίζει τη Θεία Κοινωνία και την καρποφορία, το στάχυ τη γονιμότητα, το κρινάκι την ευχάριστη είδηση, η δάφνη τη νίκη, τα άνθη λεμονιάς τους καρπούς του ζευγαριού, η ντάλια και γενικά τα λουλούδια την ευτυχία και την ομορφιά». Όταν ετοιμάζεται ένα τέτοιο ψωμί, με χαρακτηριστικότερο αυτό του γάμου, μαζεύονται οι τεχνίτρες του στολίσματος, που καθεμία έχει την ειδικότητά της. Άλλη τα κρινάκια, άλλη τις λεπτότατες πλεξουδίτσες, άλλη τα λουλουδάκια (α)λουμίνια, άλλη τα περίτεχνα φύλλα, άλλη γιρλάντες από μικροσκοπικά λουλουδάκια, άλλη στεφάνια, άλλη πλουμιστά σταυρουδάκια, ώστε να υπάρχει ομοιομορφία στο σχέδιο, να υπάρχει μόνο «ένα χέρι». Το κεντρικό στολίδι, που λέγεται «καρδιά» ή «ντάλια», αναπαριστούσε κρινάκια. Το διατηρούσαν ως φυλαχτό, μαζί με τα στέφανα, στο εικόνισμα. Η τοποθέτηση των στολιδιών πάνω στο ψωμί γινόταν από μία γυναίκα, με σταθερό χέρι και με ταλέντο στις συνθέσεις.«Κορίτσια, όπου πλάσετε, βάλτε τη μαστοριά σας, και ο γαμπρός σας εύχεται του χρόνου στα δικά σας…» σιγοντάρουν οι υπόλοιποι, όσο τα δάχτυλα των κοριτσιών πλάθουν τα περίτεχνα στολίδια για τους μελλόνυμφους. Το ίδιο το ψωμί είναι ένα καρβέλι, το «κουλούρι γάμου», όπως το λένε στον Βαρνάβα και στη βόρεια Αττική γενικά, ή «κεντητό ψωμί του γάμου», όπως είναι γνωστό στην ανατολική Αττική, και φτιάχνουν κάμποσα· ένα που θα κόψει το ζευγάρι, άλλο για τις πεθερές, άλλο για το τραπέζι της εκκλησίας, άλλο για τον κουμπάρο και άλλο για τους καλεσμένους. Μοσχοβολάει πορτοκάλι, μαστίχα και μαχλέπι, είναι ημίγλυκο και πεντανόστιμο. Πέρα από συμβολικό, είναι ένα απίθανα νόστιμο γιορτινό ψωμί, που μπορούμε να φτιάχνουμε με οποιαδήποτε αφορμή.

Υλικά

Τεμάχια: για 2 ψωμιά

Διαδικασία

  1. Για να φτιάξουμε το κουλούρι γάμου, το «κεντητό» γαμήλιο ψωμί, ξεκινάμε βάζοντας το γάλα σε ένα μπολ, θρυμματίζουμε τη μαγιά και ανακατεύουμε με πιρούνι για να διαλυθεί.
  2. Προσθέτουμε λίγη από τη ζάχαρη και όσο αλεύρι χρειάζεται, ώστε να φτιάξουμε έναν πυκνό χυλό. Τον σκεπάζουμε με μεμβράνη και τον αφήνουμε κατά μέρος για 10 λεπτά, μέχρι να φουσκώσει και να εμφανίσει φυσαλίδες.
  3. Σε άλλο μπολ χτυπάμε με το μίξερ χειρός (ή με σύρμα) τα αυγά με την υπόλοιπη ζάχαρη, μέχρι να αφρατέψουν. Ρίχνουμε τον χυμό πορτοκαλιού σταδιακά, συνεχίζοντας το χτύπημα, μέχρι να ενσωματωθεί. Αν κόψει το μείγμα, δεν ανησυχούμε, θα σφίξει πάλι όταν θα προσθέσουμε το αλεύρι.
  4. Ρίχνουμε το ξύσμα, τη μαστίχα, το μαχλέπι, το αλάτι και τις βανίλιες και χτυπάμε για λίγα δευτερόλεπτα.
  5. Κοσκινίζουμε το αλεύρι μέσα στον κάδο του μίξερ ή σε μια λεκάνη. Κάνουμε μια λακκούβα στη μέση και ρίχνουμε το μείγμα της μαγιάς που φτιάξαμε, καθώς και το μείγμα των αυγών. Ζυμώνουμε με τον γάντζο (ή με τα χέρια μας), μέχρι να ενωθούν τα υλικά σε ένα τραχύ μείγμα.
  6. Συνεχίζουμε το ζύμωμα επίμονα, μέχρι το ζυμάρι να γίνει ελαστικό, μαλακό και λείο. Ρίχνουμε τώρα σταδιακά το βούτυρο, ζυμώνοντας συνεχώς μέχρι κάθε δόση να απορροφάται. Αρχικά, το ζυμάρι γίνεται γλιτσερό και λιπαρό, αλλά όσο ζυμώνουμε και το βούτυρο απορροφάται, θα μείνει μια ωραία, πολύ μαλακή ζύμη.
  7. Τη σκεπάζουμε με μεμβράνη ή με καθαρές πετσέτες και την αφήνουμε σε σχετικά ζεστό μέρος, για να φουσκώσει και να διπλασιαστεί σε όγκο, για περίπου 2 ώρες.
  8. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C.
  9. Βουτυρώνουμε ελαφρά ένα μεγάλο ταψί διαμέτρου 40 εκ. ή δύο μικρότερα. Βάζουμε τη ζύμη στο ταψί ή την κόβουμε στη μέση και τη μοιράζουμε στα δύο ταψιά. Την ισιώνουμε κάπως με την παλάμη μας και φουρνίζουμε.
  10. Ψήνουμε για 1 ώρα ή ακόμα περισσότερο, μέχρι η κουλούρα να ροδίσει ωραία και να κάνει σκαστό, υπόκωφο ήχο αν τη χτυπήσουμε με τα δάχτυλα από την κάτω μεριά. Το αφήνουμε να κρυώσει σε σχάρα.

 

Credit

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Κύπρο και τον Κόσμο, στην Daily.Cy